Anhydryt, co to jest?

Anhydryt, ta obco brzmiąca nazwa pochodzi z języka greckiego (an=bez, hydro=woda) i oznacza bezwodny gips. Jest to minerał – jednolita skala osadowa. Niewiele różni się od kamienia gipsowego, który jest także siarczanem wapnia, ale z cząsteczkami wody.
Powszechnie występujące złoża anhydrytu i gipsu przyczyniły się do szybkiego odkrycia jego zalet przez człowieka i powszechnego.

Tysiące lat temu stosowali go nasi przodkowie

Najstarszy, dobrze udokumentowany opis gipsu i anhydrytu, został sporządzony w starożytnej Grecji, przez uczonego i filozofa Teofrasta z Eresos ucznia i przyjaciela Arystotelesa: „Używamy tej substancji w trakcie budowy jako pokrycia, a także dodajemy w miejscach, które chcemy wzmocnić”.
Mielonych sproszkowanych skał zmieszanych z wodą używano jako spoiwa wiele lat wcześniej. W starożytnej Babilonii łączono nim kamienne bloki, nakładano na budynki jako rodzaj tynku, który stanowił bazę pod reliefy. Wykorzystywano odlewane płyty gipsowe. Współcześnie spoiwa są wykorzystywane do przepięknych zdobień wielu budynków, choć być może nie tak spektakularnych jak w starożytności.
W 1667 roku (rok po pożarze Londynu) król Francji, z uwagi na niepalne właściwości spoiw, nakazał pokryć wszystkie drewniane budynki w Paryżu tynkiem z gipsu i wapnia.

Gips naturalny i syntetyczny

Obecnie gips jest bardziej znany niż anhydryt. Występuje jako składnik w szybko wiążących tynkach, gładziach, szpachlach, tynkach ozdobnych, a także powszechnie stosowanych płytach gipsowo-kartonowych. Producenci coraz częściej siegają po gips syntetyczny REA, i w procesach produkcji gładzi, szpachli, płyt zastepują nim gips naturalny.

Z czego są wylewki anhydrytowe?

Anhydryt, jako spoiwo absorbuje dużo wody, wiąże wolniej niż gips, wysycha bezskurczowo. Te właściwości spoiwa oraz piasek i woda są wykorzystywane do produkcji wylewki anhydrytowej.

W Polsce anhydryt naturalny wydobywany jest od XIX w na Dolnym Śląsku, ale sporo dostępnych na rynku wylewek anhydrytowych produkowana jest na bazie anhydrytu syntetycznego pozyskiwanego w procesach przemysłowych, a w przeważającej ilości z procesów odsiarczania spalin, w licznych u nas, elektrowniach węglowych (gips REA).

Decydując się na wylewkę anhydrytową pamiętajmy, że jej jakość zależy od anhydrytu: od czystego chemicznie pozyskiwanego w procesach przemysłowych lub otrzymywanego z dymu powstającego ze spalania węgla i wapnia dostarczanego przez instalacje odsiarczania spalin, po, tak jak od tysięcy lat, monomineralną zmieloną skałę.