czy wylewka anhydrytowa jest szkodliwa dla zdrowia

W ostatnim czasie wokół anhydrytu narosło wiele kontrowersji. Emanacją ich są zapytania: anhydryt szkodliwość, anhydryt rakotwórczy. W tym wpisie odpowiadamy na pytanie: jakim surowcem jest anhydryt? Poruszamy także temat zagrożeń, które mogą wynikać z niewłaściwego obchodzenia się z posadzką anhydrytową, zwłaszcza podczas szlifowania, wiercenia, cięcia …

Anhydryt, jaki to surowiec?

Czysty anhydryt (CaSO4) inaczej bezwodny siarczan wapnia jest pozyskiwany z naturalnych złóż mineralnych zwykle razem z gipsem. Stosowany jest w przemyśle spożywczym (E516), przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym oraz przy tworzeniu dzieł sztuki, rzadziej w przemyśle budowlanym i chemicznym. Twierdzenie, że anhydryt w tym znaczeniu jest rakotwórczy jest dużym nadużyciem, bo przecież część z nas zażywa go w postaci tabletek jako suplement diety.

W Polsce, z uwagi na specyfikę energetyki, wytwarza się dużo anhydrytu/gipsu poreakcyjnego z dymu spalanego węgla, który jest powszechnie wykorzystywany w przemyśle budowlanym. Jednak wykorzystanie tzw. UPS-ów – ubocznych produktów spalania węgla nie dotyczy tylko i wyłącznie spoiw gipsowo-anhydrytowych. Dzisiaj większość cementów, betonów, gazobetonów, pianobetonów w swym składzie zawiera popioły ze spalanego węgla, tzw. popioły lotne. Z kolei mielone żużle są wykorzystywane do schładzania gliny w procesach produkcji ceramiki budowlanej. Dlatego z punktu widzenia klienta kluczowe jest dbanie o „czystość” wykorzystywanych w budownictwie produktów ubocznych pochodzących ze spalania węgla.

Informacją wartą odnotowania jest to, że niektórzy producenci podają nie ukrywają z czego wytwarzają dany materiał budowlany. Przykładem jest cement CEM I jedynka, inaczej czysty nie zawierający popiołów lotnych, gazobeton piaskowy Ytong także nie zawierający popiołów lotnych, czy wylewka anhydrytowa Wolplan nie zawierająca anhydrytu z odsiarczania dymu.

Wylewki, czyli anhydryty najwyższej jakości

W języku budowlańców, miano „anhydryt” jest używane jako synonim wylewek i jastrychów anhydrytowych. W tym znaczeniu bezpieczeństwo zdrowotne anhydrytu potwierdza certyfikat EMICODE EC1 PLUS. Na polskim rynku materiałów budowlanych certyfikat ten mają tylko dwie wylewki anhydrytowe: wytwarzana w mobilnych wytwórniach Wolplan CA i dostępna w workach Knauf FE 50. Certyfikat ten jednoznacznie potwierdza, że wlewki te nie zawierają związków rakotwórczych, mutagennych i toksycznych dla rozrodczości.

Potencjalna szkodliwość anhydrytu i innych materiałów budowlanych

Po pierwsze, najbardziej zanieczyszczone UPS-y, czyli gips/anhydryt poreakcyjny, popioły lotne i żużle są wykorzystywane na budowach inżynieryjnych, przemysłowych, infrastrukturalnych, jakimi są na przykład nasze drogi. W związku z tym pojedyncze osoby mogły mieć negatywne doświadczenia z bardziej zanieczyszczonym anhydrytem pochodzącym ze spalania węgla. Natomiast w budownictwie mieszkaniowym stosuje się materiały bezpieczne dla mieszkańców.

Po drugie, szkodliwość anhydrytu, w takim samym stopniu jak posadzek, bloczków betonowych, tynków mineralnych, kostki brukowej występuje faktycznie, ale wyłącznie podczas prac takich jak cięcie, szlifowanie, wiercenie, kucie, zamiatanie zapylonych powierzchni na budowie i każda inna praca wzniecająca pył budowlany, który zwiera krzemionkę. Najwięcej krzemionki zawierają kruszywa i piasek będący składnikiem wielu materiałów budowlanych, dlatego problem jest powszechny w budownictwie.

Pył krzemionkowy i jego negatywny wpływ na zdrowie

Długotrwała ekspozycja na pył budowlany, bez żadnych zabezpieczeń, może prowadzić do pylicy krzemionkowej, stanu zapalnego i bliznowacenia tkanki płucnej. Dlatego podczas prac na budowie należy stosować poniższe zasady.

Zasady ochrony przed szkodliwym działaniem krzemionki?

Stosowanie środków ochrony osobistej (ŚOOP) i przestrzeganie zasad bezpieczeństwa. Oto kilka kluczowych wskazówek, które pomogą Ci pracować bezpiecznie i efektywnie.

1. Stosuj odpowiednie środki ochrony osobistej

Najważniejszym elementem ochrony podczas pracy z anhydrytem jest używanie maski przeciwpyłowej z filtrem klasy FFP2 lub FFP3, która zapobiega wdychaniu drobnoziarnistego pyłu. Okulary ochronne zabezpieczą oczy przed drażniącym działaniem pyłu, a rękawice robocze ochronią skórę przed podrażnieniami.

2. Zapewnij odpowiednią wentylację

Pracując w pomieszczeniach zamkniętych, ważne jest, aby zapewnić skuteczną wentylację. Używanie wentylatorów, otwieranie okien lub drzwi może pomóc w rozproszeniu pyłu i zmniejszyć jego stężenie w powietrzu. W idealnym przypadku, stosowanie lokalnych systemów odciągowych bezpośrednio przy źródle emisji pyłu znacząco ograniczy jego rozprzestrzenianie się w otoczeniu.

3. Wykorzystaj narzędzia z odsysaniem pyłu

Specjalistyczne narzędzia budowlane wyposażone w systemy odsysania pyłu mogą znacznie zmniejszyć ilość pyłu powstającego podczas szlifowania. Są to na przykład szlifierki i piły z wbudowanym odsysaniem, które bezpośrednio zbierają pył w trakcie pracy, zanim zdąży się on rozprzestrzenić.

4. Pracuj na mokro, gdzie to możliwe

Specjalistyczne narzędzia budowlane wyposażone w systemy odsysania pyłu mogą znacznie zmniejszyć ilość pyłu powstającego podczas szlifowania. Są to na przykład szlifierki i piły z wbudowanym odsysaniem, które bezpośrednio zbierają pył w trakcie pracy, zanim zdąży się on rozprzestrzenić.

5. Regularnie sprzątaj

Regularne oczyszczanie miejsca pracy przy użyciu odkurzaczy budowlanych lub innych metod skutecznie zbierających pył pomoże utrzymać obszar pracy w czystości i zmniejszyć ryzyko wdychania pyłu, który mógłby osiąść na powierzchniach.

Przestrzegając tych zasad, praca z anhydrytem może być bezpieczna. Zarówno dla wykonawców, jak i dla osób przebywających w bliskim otoczeniu miejsca pracy. 

Podsumowując. Anhydryt Wolplan należy do najbardziej bezpiecznych materiałów budowlanych. Jednak podczas prac związanych z czyszczeniem lub szlifowaniem jastrychu anhydrytowego należy przestrzegać zasad ochrony przed krzemionką.

Podobne wpisy